Często zdarza się, że wieczorem masz trudności w usypianiu dziecka? A może regularnie budzi się ono w nocy i nie chce spać? Istnieje wiele możliwych przyczyn problemów ze snem u malucha. Sprawdź, co może zaburzać sen dziecka i co robić, gdy masz trudności w jego usypianiu.
Co znajdziesz w tym artykule:
Dziecko nie chce spać - co musisz wiedzieć?
● Częstymi przyczynami trudności w zasypianiu lub przesypianiu całej nocy przez dziecko jest narażenie na nadmiar bodźców wieczorem oraz brak wypracowanej rutyny, która pomogłaby maluchowi uspokoić się i przestawić na tryb snu.
● Zdarza się, że dziecko nie chce spać z powodu koszmarów sennych lub związanych z lękiem separacyjnym trudności z nawet krótką rozłąką z rodzicami na czas snu.
● Aby poradzić sobie z problemami ze snem u dziecka, warto zacząć od zastanowienia się, co może stanowić ich przyczyny w konkretnym przypadku. Pozwoli to wybrać metody, które skutecznie pomogą poprawić sen u malucha.
Dlaczego dziecko nie chce spać w nocy?
Istnieje wiele możliwych przyczyn trudności ze snem. Dziecko często nie chce spać w nocy z powodów, takich jak:
● Nadmiar bodźców niedługo przed pójściem spać. Intensywna zabawa, głośna muzyka, czy niebieskie światło z ekranów mogą rozbudzać dziecko i powodować, że trudno mu zasnąć.
● Nieodpowiednia pora drzemki. Jeśli maluch w ciągu dnia odbywa drzemkę, która trwa dłużej niż do 15-16, może mieć trudności w zaśnięciu wieczorem.
● Brak rutyny przed snem. Brak określonych, stałych czynności wykonywanych wieczorem, przed pójściem do łóżeczka, może sprawiać, że dziecko ma trudności z wyciszeniem się i przestawieniem z trybu aktywności na tryb snu.
● Zbyt wczesna pora kolacji. Dziecko, które jest głodne, zwykle nie może łatwo zasnąć.
● Koszmary senne. U dzieci częściej pojawiają się po około 3. roku życia, gdy intensywnie rozwija się wyobraźnia.
● Lęk separacyjny. Maluch, który obawia się rozłąki z rodzicami może protestować przeciwko pozostaniu w swoim łóżeczku i mieć problemy z zasypianiem, gdy bliskiej osoby nie ma w pobliżu. Lęk separacyjny czasami powoduje również, że dziecko nie chce w ogóle spać w żłobku.
● Odczuwanie dolegliwości, np. związane z ząbkowaniem, infekcją, czy obecnymi u dziecka schorzeniami przewlekłymi.
● Nieodpowiednie do snu warunki w pokoju dziecka. Hałas, światło, a także zbyt wysoka lub zbyt niska temperatura otoczenia mogą znacznie utrudniać dziecku zarówno zaśnięcie, jak i zdrowy sen.
● Zmiany w życiu dziecka. Wiele maluchów ma wypracowaną rutynę, a wszelkie nowości (np. narodziny rodzeństwa, przeprowadzka, pójście do żłobka, czy nawet zmiana łóżeczka z niemowlęcego na dziecięce) powodują trudności w przystosowaniu się i związane z tym problemy z zasypianiem.
● Brak ekspozycji na światło słoneczne w ciągu dnia. Promieniowanie UV jest ważne dla wydzielania hormonów regulujących rytm dobowy. Najlepszy efekt daje spędzanie czasu na zewnątrz w godzinach porannych oraz przed południem.
● Niski poziom aktywności fizycznej dziecka. Wiele maluchów ma bardzo dużo energii i trudno im zasnąć, jeśli w ciągu dnia dostaną zbyt mało okazji, by ją spożytkować.
Co zrobić, gdy dziecko nie chce spać?
Podpowiadamy, jak radzić sobie z częstymi przyczynami zaburzeń snu u dziecka.
Co robić gdy dziecko nie chce spać?
Dziecko nie chce spać - częste pytania rodziców (FAQ)
Dziecko jest śpiące, ale nie chce spać - co może być tego przyczyną?
Jeśli dziecko jest widocznie zmęczone, ale nie chce spać, przyczyną mogą być m.in. obawy dziecka (np. lęk separacyjny, koszmary senne, strach przed ciemnością), przebodźcowanie, które nie pozwala dziecku się uspokoić, lub warunki utrudniające sen, np. hałasy.
Dlaczego dziecko nie chce spać w swoim łóżeczku?
Do częstych przyczyn niechęci dziecka do spania w swoim łóżeczku należą:
● Potrzeba bliskości z rodzicami i związany z tym lęk separacyjny, który jest naturalnym etapem w rozwoju dziecka pod koniec pierwszego i w drugim roku życia.
● Zmiana łóżeczka niemowlęcego na dziecięce i trudności w przyzwyczajeniu się do nowych warunków.
Co zrobić, gdy dziecko nie chce spać w swoim łóżeczku?
Jeśli dziecko nie chce spać w swoim łóżeczku:
● Warto stworzyć pozytywne skojarzenia spędzanego w nim czasu ze spokojem i poczuciem bezpieczeństwa. Pomagają w tym choćby przyjemne rytuały przed zaśnięciem, np. wspólne czytanie książeczek.
● Ważna jest również obecność w otoczeniu znanych, lubianych przez malucha przedmiotów (np. pluszaków czy kocyka).
● Czasami istotne okazuje się także odpowiednie zaaranżowanie pokoju, np. ograniczenie wolnej przestrzeni wokół dziecka poprzez wstawienie łóżeczka w kącie pokoju. Wielu maluchom przynosi to większe poczucie bezpieczeństwa w nocy.
● Przy zmianie łóżeczka z niemowlęcego na dziecięce pomocne bywa stopniowe przyzwyczajanie malucha do nowych warunków. Dziecko można początkowo układać w nim do snu np. tylko na czas drzemek.
● Niektórym maluchom bardzo pomaga zasypianie przy zachowaniu kontaktu z bliską osobą, np. potrzymanie malucha za rękę przez rodzica lub po prostu jego obecność w pokoju.
● Jeśli starsze dziecko nie chce spać w swoim łóżeczku, warto porozmawiać z nim, zapytać o przyczyny. Na tej podstawie często udaje się znaleźć skuteczne rozwiązania.
Dziecko nie chce spać: podsumowanie
Problemy ze snem zdarzają się każdemu dziecku. Jeśli występują często, mogą stać się bardzo uciążliwe. W takim przypadku warto zastanowić się nad możliwymi przyczynami pojawiania się trudności ze snem i wypróbować metody, które ukierunkowane są na ich rozwiązanie.
Źródła:
- Sulkes S. B., Pekarsky A. R. (2025) Sleep Problems in Children, MSD Manual Professional Version, dostęp: https://www.msdmanuals.com/professional/pediatrics/behavioral-problems-in-children/sleep-problems-in-children.
- National Health Service (2019) Your toddler’s sleep at… 1-2 years, dostęp: https://www.wchc.nhs.uk/wp-content/uploads/2019/12/SaferSleep_1-2years.pdf.
- National Health Service (2025) Helping your baby to sleep, dostęp: https://www.nhs.uk/baby/caring-for-a-newborn/helping-your-baby-to-sleep/.
- National Health Service (2023) Sleep and young children, dostęp: https://www.nhs.uk/baby/health/sleep-and-young-children/.
- Sleep Action Toddler sleep, dostęp: https://sleepaction.org/wp-content/uploads/2023/12/Toddler-sleep.pdf.
- Mindell J. A., Li A. M., Sadeh A. i wsp. (2015) Bedtime Routines for Young Children: A Dose-Dependent Association with Sleep Outcomes, 38(5): 717-722, dostęp: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4402657/.
- American Academy of Pediatrics (2022) Separation Anxiety & Sleeping Trouble in Young Children, dostęp: https://www.healthychildren.org/English/healthy-living/sleep/Pages/separation-anxiety-and-sleeping.aspx.
- American Academy of Pediatrics (2022) Toddler Bedtime Trouble: 7 Tips for Parents, dostęp: https://www.healthychildren.org/English/healthy-living/sleep/Pages/bedtime-trouble.aspx.
- World Health Organization (2019) Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age, dostęp: https://www.who.int/publications/i/item/9789241550536.